Truyền thông giáo dục sức khỏe
DỌA SẨY THAI: NGUYÊN NHÂN, DẤU HIỆU VÀ CÁCH KHẮC PHỤC

DỌA SẨY THAI: NGUYÊN NHÂN, DẤU HIỆU VÀ CÁCH KHẮC PHỤC

Dọa sẩy thai là một tình trạng thường gặp ở những tuần lễ đầu của thai kỳ. Sản phụ được chẩn đoán là dọa sẩy thai khi có triệu chứng ra máu âm đạo trước tuần lễ thứ 20 của thai kỳ. Xuất độ thường gặp trong 30-40% thai kỳ.

Trong ba tháng đầu thai kỳ, phôi thai chưa bám chắc chắn vào niêm mạc tử cung và rất dễ bị đẩy ra ngoài. Do đó, nguy cơ dọa sẩy thai trong giai đoạn này là rất cao. Sản phụ khi đang có thai bỗng nhiên có kèm ra máu âm đạo và có cảm giác đau trằn bụng dưới, nếu không để ý và có biện pháp xử trí kịp thời có thể dẫn đến sẩy thai. Chính vì vậy mẹ bầu và gia đình cần lưu ý để phòng tránh.

1. Nguyên nhân gây dọa sẩy thai

Nguyên nhân dẫn đến dọa sẩy thai – sẩy thai 03 tháng đầu thường do những nguyên nhân sau :

– Bất thường nhiễm sắc thể có thể do bố, hoặc do mẹ, hoặc do cả hai khiến thai nhi bị thừa hoặc thiếu nhiễm sắc thể.

– Do bất đồng nhóm máu giữa mẹ và thai nhi khiến thai khó phát triển.

– Va chạm mạnh vào bụng bầu

- Do mẹ xoa bóp bụng và núm vú thường xuyên dẫn đến co bóp tử cung. Hậu quả là bong tróc nhau thai dẫn đến bị động thai trong thai kỳ.

– Mẹ bầu thường xuyên căng thẳng, mệt mỏi, stress kéo dài cũng dễ gây dọa sẩy

– Mẹ bầu thường xuyên phải lao động nặng, quá sức, cộng thêm ăn uống không đủ dinh dưỡng khiến thai nhi yếu, kém phát triển

– Khi mang thai những tháng đầu, mẹ bầu mắc phải các vấn đề sức khỏe như bệnh tim mạch, bệnh thận, mất cân bằng nội tiết hay các bệnh viêm nhiễm phụ khoa, u xơ tử cung…

– Niêm mạc tử cung của mẹ quá mỏng do có tiền sử sử dụng nhiều thuốc tránh thai hoặc do nạo phá thai nhiều lần. Niêm mạc tử cung mỏng gây khó khăn cho việc giữ trứng đã được thụ tinh và tăng nguy cơ dọa sẩy.

– Thai phụ lớn tuổi (trên 35 tuổi), béo phì, hoặc có tiền sử mắc bệnh tiểu đường, cao huyết áp, bệnh tuyến giáp cũng có nguy cơ bị dọa sẩy cao hơn những người phụ nữ trẻ, khỏe mạnh.

2. Dấu hiệu dọa sẩy thai

Trong những tuần đầu mang thai, nếu gặp phải các dấu hiệu dưới đây thì mẹ bầu cần đi khám ngay vì có thể đó là dấu hiệu cảnh báo tình trạng dọa sẩy thai.

Đau bụng

Là dấu hiệu đầu tiên cảnh báo nguy cơ dọa sẩy và cũng là dấu hiệu mẹ bầu dễ cảm nhận nhất. Nếu cơn đau kéo dài không dứt, đau liên tục, cường độ cơn đau ngày một tăng thì đây chính là dấu hiệu của dọa sẩy thai, mẹ bầu không được chần chừ mà phải đi khám ngay.

Ra máu

Màu sắc của máu có thể biến đổi từ đỏ sang hồng nhạt đến nâu thẫm tùy thuộc vào trạng thái nặng hay nhẹ. Nếu trong 3 tháng đầu của thai kỳ, mẹ hay bị ra máu hay dịch hồng thì đó có thể là dấu hiệu cảnh báo mẹ đang bị dọa sẩy thai. Việc của mẹ cần làm là đi khám ở cơ sở y tế uy tín.

Có nhiều trường hợp dọa sẩy thai nhưng lại không ra máu mà chỉ phát hiện qua siêu âm. Nguyên nhân là do bong nhau kín và máu chưa thoát ra ngoài nên không thấy xuất hiện máu. Vì vậy, khám thai định kỳ là việc làm cần thiết, mẹ bầu đừng để đến khi thấy xuất hiện dấu hiệu bất thường mới đi khám.

Mẹ bầu sốt cao

Trong 3 tháng đầu, nếu mẹ bầu sốt cao trên 38 độ thì đó có thể là dấu hiệu cảnh báo tình trạng dọa sẩy thai, cần đi khám. Nếu mẹ bị sốt cao kèm theo đau khớp, phát ban thì rất có thể mẹ bị nhiễm trùng Cytomegalovirus, toxoplasma hoặc parvovirus. Những nguyên nhân nhiễm trùng này có thể gây sẩy thai sớm, gây câm điếc bẩm sinh và các dị tật khác cho thai nhi.

Đau buốt khi đi tiểu

Tiểu đau, tiểu buốt, tiểu ra máu là dấu hiệu của viêm bàng quang, nhiễm trùng đường tiết niệu, mẹ bầu cần đi khám vì những bệnh lý này có nguy cơ dẫn đến dọa sẩy thai ở những tháng đầu tiên của thai kỳ.

Với các mẹ bầu ở tháng cuối, việc này sẽ làm tăng nguy cơ sinh non.

Để phòng tránh hiện tượng này, thai phụ cần tăng cường nạp chất xơ như rau xanh, các loại hoa quả và uống nhiều nước, vệ sinh cá nhân sạch sẽ. 

3. Biến chứng của dọa sẩy thai

Biến chứng lớn nhất của dọa sẩy thai là gây sẩy thai. Ngoài ra còn có các biến chứng khác của dọa sẩy thai gồm:

– Nhiễm trùng

– Thiếu máu mức độ trung bình đến thiếu máu nặng, thậm chí phải truyền máu, ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ và bé, và cả những lần mang thai sau.

- Trong trường hợp sẩy thai kèm băng huyết, phải hút lòng tử cung cầm máu, nếu không thể cầm máu bệnh nhân sẽ phải đối diện với nguy cơ cắt tử cung, dẫn đến không thể mang thai được nữa.

4. Khi bị dọa sẩy thai cần xử trí như thế nào?

Không phải bất cứ thai phụ nào bị dọa sẩy thai cũng dẫn đến sẩy thai. Nếu mẹ được chăm sóc cẩn thận thì thai nhi vẫn có thể phát triển bình thường nên mẹ không cần quá lo lắng. 

Nếu có các dấu hiệu dọa sẩy, hãy thực hiện một số lời khuyên sau:

Việc đầu tiên là sản phụ và gia đình cần lắng nghe lời khuyên của bác sĩ khi được bác sĩ tư vấn những tiến triển có thể xảy ra.

Nằm nghỉ, ăn nhẹ, chống táo bón.

Ổn định tâm lý, tránh lao động nặng.

Không tuyệt đối nằm một chỗ : ảnh hưởng tâm lý nặng nề cho người mẹ dẫn đến tình trạng dọa sẩy thai nặng hơn.

Không xoa bụng

Tránh giao hợp ít nhất 2 tuần sau khi hết ra máu âm đạo.

Chú trọng chế độ dinh dưỡng : Khi mang thai, nhất là đối với sản phụ có nguy cơ dọa sẩy, cần đặc biệt lưu ý đến chế độ dinh dưỡng. Hãy cố gắng ăn uống đủ chất, ăn nhiều hoa quả, rau xanh để cung cấp đủ năng lượng. Nếu mẹ ốm nghén nặng quá thì có thể bổ sung bằng các viên uống bổ sung vitamin. Đặc biệt, mẹ bầu cần tránh xa rượu bia, thuốc lá, chất kích thích và đồ uống có cồn vì chúng không hề tốt mà còn làm tăng tình trạng dọa sẩy.

Khám thai định kỳ: Khám thai định kỳ giúp phát hiện những bất thường sớm và đưa ra hướng xử trí kịp thời.

5. Phòng ngừa dọa sẩy thai

Dọa sẩy thai có thể xảy ra ở bất cứ phụ nữ nào, bất cứ thai kỳ nào mà không hề báo trước. Vì vậy, hãy áp dụng những biện pháp phòng ngừa dưới đây để hướng tới một thai kỳ khỏe mạnh và thai nhi có thể an toàn phát triển cho đến khi được sinh ra.

– Khi có ý định mang thai, các cặp vợ chồng nên đi khám tiền hôn nhân để kiểm tra sức khỏe sinh sản và loại trừ những nguy cơ gặp phải các vấn đề bất thường khi có thai.

– Mẹ nên bổ sung vitamin cần thiết, ăn uống khoa học và đầy đủ dinh dưỡng trước và trong khi mang thai để cả mẹ và thai nhi có điều kiện tốt nhất để phát triển.

– Duy trì cân nặng vừa phải trước và trong khi mang thai. Kiềm chế tăng cân quá nhanh vì béo phì cũng là nguyên nhân gây nhiều vấn đề sản khoa.

- Luôn giữ tâm lý thoải mái, tránh căng thẳng, tránh stress quá nhiều

- Cả ba và mẹ nên luyện tập thể dục nhẹ nhàng để tăng cường sức khỏe, nghỉ ngơi hợp lý, không thức quá khuya, không hút thuốc lá, không uống bia, rượu, cafe…

- Tránh lao động nặng và quan hệ tình dục nhiều (nếu có phải an toàn và lựa chọn tư thế nhẹ nhàng) trong những tháng đầu và tháng cuối mang thai.

- Khám thai định kỳ theo dõi sức khỏe của mẹ và bé. Khi mang thai, hạn chế dùng thuốc, nếu có bệnh cần dùng, phải hỏi ý kiến bác sĩ sản khoa, vì có một số loại thuốc có thành phần có thể gây dị tật thai nhi.

– Mẹ nên chủ động điều trị các bệnh lý như tiểu đường, bệnh tuyến giáp hay các bệnh viêm nhiễm phụ khoa trước khi mang thai để không làm ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ và bé trong thai kỳ.

– Nhiều mẹ bầu bị hở eo cổ tử cung thì cần chủ động khám đo chều dài kênh cổ tử cung trên siêu âm và có thể khâu cổ tử cung để giảm nguy cơ sinh non.

- Nếu có tiền sử dọa sẩy thai từ trước thì cha và mẹ càng phải cẩn thận trong lần mang thai tiếp theo. Nếu đã từng bị sẩy thai liên tiếp 2-3 lần trờ lên, cả cha và mẹ cần đi khám tiền hôn nhân để tầm soát các bệnh lý liên quan.

– Nếu cha, mẹ hoặc cả cha và mẹ bị rối loạn nhiễm sắc thể thì nên tham khảo ý kiến bác sĩ xem có nên mang thai hay không vì nhiều bệnh lý di truyền sang con sẽ gây dị tật thai, hoặc khó khăn trong việc giữ lại thai nhi.

Để có được một thai kỳ khỏe mạnh, thai nhi phát triển bình thường, mẹ bầu nên tìm hiểu về thai kỳ và áp dụng những kiến thức trên một cách khoa học. Hãy chú ý đến chế độ sinh hoạt, làm việc và ăn uống của mình để đảm bảo có đủ dinh dưỡng và sức khỏe đáp ứng nhu cầu phát triển của em bé nhé.

Tác giả: Bs Lê Đặng Nam Phương
Theo Khoa Sản Bệnh
Tin liên quan