Truyền thông giáo dục sức khỏe
THAI TRỨNG : NHỮNG ĐIỀU BẠN CHƯA BIẾT

THAI TRỨNG : NHỮNG ĐIỀU BẠN CHƯA BIẾT

1. Thai trứng là gì?

Thai trứng là một dạng thai nghén bất thường, do tình trạng bệnh lý của nhau thai. Trong đó một phần hay toàn bộ bánh nhau bị thoái hóa thành những túi dịch to nhỏ, dính vào nhau thành chùm giống như chùm nho chiếm toàn bộ diện tích tử cung, lấn át sự phát triển của bào thai. Thai trứng đa số là lành tính nhưng nếu không theo dõi và điều trị đúng cách sẽ dẫn đến những hệ luỵ là khó lường.

Thai trứng chia làm 2 loại:

  • Thai trứng hoàn toàn: Không có tổ chức thai nhi. Các gai nhau phình to, mạch máu lông nhau biến mất, lớp tế bào nuôi tăng sinh mạnh.
  • Thai trứng bán phần: Có thai nhi hay 1 phần thai nhi. Phần lớn gai nhau biến thành túi nước, còn 1 phần gai nhau bình thường.

2 . Nguyên nhân và hậu quả của thai trứng

Cho đến nay, vẫn chưa có nguyên nhân chính xác gây nên thai trứng, chỉ mới ghi nhận được một vài yếu tố ảnh hưởng như:

  • Sai sót của yếu tố di truyền trong quá trình thụ tinh đã dẫn đến những bất thường ở bộ nhiễm sắc thể. Khoảng 90% trường hợp thai trứng bắt nguồn từ người cha và 10% từ người mẹ.
  • Thường gặp ở phụ nữ trên 40 tuổi hoặc dưới 20 tuổi.
  • Phụ nữ đã sinh đẻ nhiều lần, hoặc có tiền sử thai nghén lần đầu không bình thường, hoặc đã có những bất thường ở tử cung, là một trong những yếu tố nguy cơ cao gây nên thai trứng
  • Thiếu dinh dưỡng: Chế độ dinh dưỡng không đầy đủ - thiếu các chất dinh dưỡng như đạm, acid folic, vitamin A... Do đó, tỉ lệ mắc ở các nước đang phát triển cao hơn các nước phát triển.

Thai trứng đa số là lành tính, tuy nhiên trong quá trình tiến triển của thai trứng dễ xuất hiện các biến chứng rất nguy hiểm:

  • Băng huyết: Do thai trứng bị sẩy, gây nguy hiểm đến tính mạng thai phụ.
  • Thai trứng xâm lấn gây thủng tử cung: Do các tổ chức nguyên bào nuôi tăng sinh xâm lấn tại chỗ, ăn sâu vào cơ tử cung, làm thủng lớp cơ tử cung gây chảy máu trong ổ bụng.
  • Ung thư: Ung thư nguyên bào nuôi di căn đến các cơ quan xa gây tử vong.

3. Triệu chứng của thai trứng

Thai phụ bị thai trứng thường gặp những triệu chứng cơ bản sau:

  • Rong huyết: là triệu chứng thường gặp nhất, xảy ra sau khi trễ kinh vài tuần, hay xảy ra từ tuần thứ 6 - tuần thứ 16 của thai kỳ. Máu âm đạo có thể ít hoặc nhiều, thường là máu loãng, bầm đen, đôi khi có màu đỏ tươi và rong huyết nhiều ngày.
  • Nghén nặng: người bệnh bị nôn nhiều và kéo dài, thể trạng mệt mỏi, xanh xao, đôi khi bị phù.
  • Đau, nặng vùng bụng dưới.
  • Khoảng 50% trường hợp có tử cung to ra nhanh hơn so với tuổi thai, số còn lại tử cung phát triển bình thường hoặc nhỏ hơn tuổi thai do thai trứng thoái triển.
  • Ở giai đoạn giữa thai kỳ: sờ không thấy thai, không nghe thấy tim thai.
  • Trong các trường hợp mắc thai trứng toàn phần, tình trạng thiếu máu xuất hiện rõ, đa số là thiếu máu thiếu sắt, chiếm tỷ lệ 54%. Do mất máu nên thai phụ có biểu hiện mệt mỏi, xanh xao, niêm mạc nhợt và hay bị hoa mắt chóng mặt.
  • Một số phụ nữ thai trứng có triệu chứng tiền sản giật.
  • Cường giáp: lo lắng, mệt mỏi, tim đập nhanh hoặc không đều, đổ mồ hôi và tay run.
  • Nang hoàng tuyến xuất hiện trong 25-50%, thường gặp cả 2 bên.

Mặt khác, dấu hiệu của thai trứng khá đa dạng, dễ nhầm lẫn với một số bệnh lý sản phụ khoa khác như thai chết lưu, thai ngoài tử cung, u xơ tử cung,... Do vậy, để chẩn đoán bệnh một cách chính xác, bệnh nhân cần đi khám chuyên khoa sản, làm một số xét nghiệm như siêu âm bụng, xét nghiệm beta hCG, estrogen máu, làm công thức máu, chụp X-quang bụng,...

4. Cách phát hiện sớm thai trứng

Cách an toàn và nhanh nhất để phát hiện thai trứng là đi khám thai sớm, định kì theo lời khuyên bác sĩ và khi có bất kì triệu chứng bất thường nào. Người bệnh nên đến cơ sở y tế tin cậy gặp bác sĩ để thăm khám và làm các các xét nghiệm cần thiết để chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời tránh tai biến đáng tiếc xảy ra.

Có 2 nhóm biện pháp phát hiện thai trứng: Chẩn đoán hình ảnh và Xét nghiệm:

Chẩn đoán hình ảnh :

Với siêu âm, là khảo sát đầu tay do có thể chẩn đoán thai trứng rất sớm và dễ dàng qua hình ảnh đặc trưng của nó, thường ở thai < 9 tuần.

Trên siêu âm thấy hình ảnh tuyết rơi hoặc lỗ chỗ như tổ ong, có thể thấy nang hoàng tuyến hai bên, không thấy phôi thai (thai trứng toàn phần). Trong thai trứng bán phần thì khó phân biệt hơn với thai lưu, có thể thấy một phần bánh nhau bất thường.

Xét nghiệm :

  • Định lượng Beta-hCG : Là xét nghiệm cơ bản để chẩn đoán và theo dõi thai trứng. Lượng Beta-hCG tăng cao trên 100.000 mUI/ml

Ngoài ra còn có Giải Phẫu Bệnh sau hút nạo thai trứng để xác nhận chẩn đoán.

5. Cách điều trị thai trứng

Nạo hút thai trứng

  • Khi thai phụ đã chẩn đoán xác định bị thai trứng, tiến hành nong nạo hoặc hút trứng càng sớm càng tốt.
  • Truyền oxytocin co hồi tử cung trong và sau thủ thuật và kháng sinh phòng nhiễm khuẩn.
  • Gửi giải phẫu bệnh lý tổ chức mô nạo.
  • Theo dõi sau thủ thuật theo lịch (Beta hCG và siêu âm)
  • Nên tránh thai trong vòng 2 năm

Phẫu thuật cắt tử cung dự phòng

Cắt tử cung toàn phần sau nạo hút trứng thường được áp dụng ở những phụ nữ không muốn có con nữa hoặc trên 40 tuổi và trường hợp chửa trứng xâm lấn làm thủng tử cung.

Theo dõi sau nạo trứng

Cần theo dõi toàn bộ thể trạng, các triệu chứng nghén, triệu chứng ra máu âm đạo, sự nhỏ lại của nang hoàng tuyến và sự co hồi tử cung.

Sau hút nạo thai trứng cần theo dõi tiếp chỉ số Beta-HCG 1 tuần/ 1 lần cho đến khi chỉ số này trở về bình thường (âm tính) và duy trì âm tính trong 3 lần liên tiếp.

Sau khi trở về bình thường cần theo dõi tiếp chỉ số này để đảm bảo thai trứng đã được loại bỏ hoàn toàn. Tần suất kiểm tra chỉ số Beta-HCG trong giai đoạn này là mỗi tháng / 1 lần và duy trì âm tính 3 tháng liên tiếp. Khi đó có thể yên tâm về diễn biến trở về bình thường của thai trứng.

  • Siêu âm: tìm nhân di căn, theo dõi nang hoàng tuyến.

6. Theo dõi sau điều trị thai trứng

Thời gian theo dõi sau thai trứng: Chị em cần theo dõi chặt chẽ sức khỏe trong 2 năm sau khi điều trị thai trứng, ít nhất 12 - 18 tháng. Trong thời gian này, cần có biện pháp ngừa thai phù hợp để đảm bảo sức khỏe, sẵn sàng cho lần mang thai tiếp theo.

Các phương pháp tránh thai hiệu quả sau thai trứng là : Thuốc nội tiết tránh thai phối hợp, đặt dụng cụ tử cung, bao cao su.

Khám thai lần đầu và định kỳ, đúng và đủ, được coi là một trong những biện pháp tốt nhất để phòng ngừa thai trứng. 

Tác giả: Bs Lê Đặng Nam Phương
Theo Khoa Sản Bệnh
Tin liên quan